Praat erover

Vertel je kind over de zorgen die je hebt en bespreek de dingen die je opvallen. Laat je kind weten dat het bij jou terecht kan en dat je er voor je kind bent. Het kan helpen om dit gesprek te voeren terwijl je samen iets aan het doen bent. Bijvoorbeeld tijdens een wandeling, een autorit of de afwas. Dan doe je samen iets anders en kijk je elkaar niet de hele tijd recht aan. Dat voelt voor veel jongeren veiliger en minder heftig. Stel daarbij open vragen, en probeer met een open houding te luisteren naar wat je kind vertelt.

Vertel duidelijk wat de regels zijn, maar zeg niet alleen wat je kind verkeerd doet. Misschien wordt je kind gedwongen om iets te doen, of heeft je kind het gevoel dat het geen keus heeft. Probeer met open vragen erachter te komen wat je kind aan het doen is en waarom. Bespreek samen met je kind wat normaal is en wat niet.

Doe dit zonder te oordelen en leg uit waarom je dat wilt weten. Blijf contact zoeken en laat zien dat je echt wilt helpen.

Maakt je kind veel vaker gebruik van zijn of haar mobiele telefoon, ook 's avonds laat en in de nacht? Of heeft jouw kind ineens meerdere telefoons? Valt het je op dat je kind gebruikmaakt van versleutelde apps (waardoor de berichten geheim blijven)? Doet je kind geheimzinnig over wie er aan de telefoon was? En reageert hij of zij direct op appjes en gaat daarna weg? Krijg je het gevoel dat je kind altijd bereikbaar moet zijn voor iets? Dit kunnen signalen zijn dat je kind betrokken is bij strafbare activiteiten. 

Social media gebruiken kan grote risico’s voor jongeren hebben. Kinderen kunnen bijvoorbeeld in aanraking komen met strafbare en ongepaste berichten. Of ze kunnen verkeerd gedrag overnemen van iemand die ze via social media volgen.  

Misschien komt je kind ineens laat of niet thuis. Houdt hij of zij zich niet aan de afgesproken tijden. Of gaat op vreemde tijden naar buiten en wordt opgehaald met scooters of (dure) auto’s of taxi's. Of zit  je kind in een groep die nog tot laat in de wijk rondhangt.  Krijg je als je ernaar vraagt  geen duidelijke reden of een smoesje? Dit kan een signaal zijn dat je kind iets geheim wil houden. 

Misschien gebeurt er iets wat je kind niet leuk vindt en niet wil. Of je kind schaamt zich voor een situatie waarin hij of zij terecht is gekomen. Misschien wordt je kind bedreigd of onder druk gezet, zodat hij of zij niet aan anderen vertelt wat er écht aan de hand is. Of zie je ineens blauwe plekken of verwondingen wanneer je kind thuiskomt.

Gaat het de laatste tijd minder goed op school? Lijkt je kind met tegenzin naar school te gaan of merk je dat hij of zij afwezig is? Of vaker ziek is en daardoor thuisblijft? Praat je kind minder vaak over plannen voor de toekomst? 

Dit kan betekenen dat je kind bezig is met andere dingen dan school. Of dat er op of rondom school iets gebeurt waar hij of zij liever niet bij wil zijn. Misschien probeert je kind iets geheim te houden.

Of merk je ook veranderingen buiten school? Stopt je kind ineens met een hobby, sport of een bijbaantje en is hij of zij daardoor vaker thuis?

Dit kunnen signalen zijn dat je kind betrokken is bij strafbare activiteiten. Misschien wordt je kind onder druk gezet om deze activiteiten uit te voeren.

Reageert je kind sneller en vaker bang of boos op wat je zegt? Is jouw kind vaak suf en moe of slaapt het slecht? Dit kunnen signalen zijn van stress. Of merk je dat je kind eerst niet of weinig gamede, en nu ineens heel veel? En krijg je geen reactie of eerlijk antwoord als je ernaar vraagt? Of heeft je kind ineens veel kennis van strafbare activiteiten?

Plotselinge veranderingen in gedrag kunnen betekenen dat er iets aan de hand is met je kind. Misschien gebeurt er iets wat hij of zij niet leuk vindt en niet wil. Of  wordt je kind onder druk gezet, om niet aan anderen te vertellen wat er écht aan de hand is. 

Vertelt je kind weinig of niets over zijn of haar vrienden? Heeft je kind andere vrienden gekregen? En zie je de vrienden nooit langskomen? Krijg je geen duidelijk antwoord als je hiernaar vraagt?

Dat kan een teken zijn dat je kind zich bezighoudt met strafbare activiteiten in zijn of haar vrije tijd. Het kan ook zijn dat je kind om een bepaalde redenen probeert zijn of haar vrienden voor jou verborgen te houden.

Hoor je van andere mensen dat je kind betrokken is bij strafbare activiteiten? En herkennen anderen signalen die kunnen wijzen op strafbare activiteiten bij je kind? Denk bijvoorbeeld aan een andere ouder, vrienden of buren die vertellen dat ze iets hebben gezien of gehoord. Of de school of het jongerenwerk die zich zorgen maken omdat jouw kind betrokken is geweest bij overlast. Of is er contact geweest met de politie voor kleinere zaken zoals winkeldiefstal, vernieling of vechten? 

Neem die signalen serieus. Het kan goed zijn dat er inderdaad iets aan de hand is, en dat je kind hulp nodig heeft. Kinderen worden vaak onder druk gezet om strafbare klusjes te doen. Er zijn verschillende organisaties die jou kunnen helpen en die meedenken over de veiligheid van jou en je kind.

Hoor je via-via of van je kind dat hij of zij wordt opgehaald van school door iemand die jij niet kent? En wil je kind je er niet meer over vertellen, of het idee dat er iets niet klopt? 

Dit kan een signaal zijn dat je kind betrokken is bij strafbare activiteiten, en misschien wel onder druk wordt gezet om criminele taken uit te voeren.

Ziet je kind steeds minder vrienden, en is je kind ook minder vaak thuis? Gaat hij of zij steeds minder mee naar normale dingen zoals verjaardagen in de familie? Dit kunnen tekenen zijn dat je kind bezig is met andere zaken, die hij of zij niet met vrienden en familie wil delen. Het kan ook zijn dat iemand je kind probeert weg te houden van de mensen die goed voor zijn of haar veiligheid en gezondheid willen zorgen. Op die manier kan iemand meer druk zetten op je kind, bijvoorbeeld om criminele activiteiten uit te voeren.

Heeft je kind ineens nieuwe, dure spullen, zoals een nieuw horloge of schoenen, maar snap je niet hoe hij of zij dat betaalt? Of heeft je kind juist ineens veel meer geld dan normaal? Levert jouw kind een grote financiële bijdrage thuis met meer geld dan een baantje normaal gesproken oplevert? Of bewondert je kind mensen die dure auto’s, kleding, schoenen of sieraden hebben?

Als je je zorgen maakt om het geld dat je kind uitgeeft, kun je daar vragen over stellen Krijg je geen of ontwijkende antwoorden, of heb je het gevoel dat je kind niet eerlijk is?

Dit kunnen signalen zijn dat je kind betrokken is bij strafbare activiteiten. Zoals de verkoop van drugs of criminele ‘klusjes’ in ruil voor geld.

Bewaart je kind voorwerpen op de slaapkamer die daar niet thuishoren, zoals wapens, drugs, contant geld, (verboden) vuurwerk, een weegschaaltje, verpakkingsmaterialen en plastic zakjes? Of goederen die van diefstal afkomstig lijken te zijn?

Dit kunnen signalen zijn dat je kind betrokken is bij criminele activiteiten.

• Naast de signalen hierboven, heeft de website van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) tips over mogelijke signalen en wat je kunt doen.
• In deze lijst van het Nederlands Jeugdinstituut vind je signalen die kunnen betekenen dat je kind door iemand onder druk wordt gezet.
• Ook Stichting Halt heeft een uitgebreide lijst met signalen waar je als ouder op kunt letten.

Installeer in overleg met jouw kind een volg-app zoals ‘Life 360’ op zijn of haar toestel. Dan kun je in de gaten houden waar je kind is. Bekijk de app voor Android of bekijk de app voor Apple.

Stel voor jonge kinderen een online controle in op de telefoon van je kind. Download bijvoorbeeld de app ‘Familiy Link’. Bekijk de app voor Android of bekijk de app voor Apple.

Met Family Link bepaal jij wat het beste is voor jouw gezin. Via simpele hulpmiddelen houd je bijvoorbeeld bij wat je kinderen doen op hun apparaten en beheer je de privacy instellingen.