Hoofdagent Mahasin en officier van justitie Benjamin vertellen over twee minderjarige jongens die via social media werden verleid voor een 'snel klusje'.

(Mahasin, politie:)
Elke ouder zegt: 'mijn kind zou dat nooit doen.'
Totdat wij uiteindelijk voor de deur staan om je zoon of dochter op te halen.
Hier is gewoon een bericht gedeeld met: wie wil er snel geld verdienen, ik heb een klusje.
Met een bepaald geldbedrag.
Daar is een reactie op gekomen.
Binnen tien minuten kwam de persoon aanrijden en die heeft gewoon twee minderjarige jongens opgehaald.
Meegenomen, niet wetende wat ze zouden doen de jongens,
want ze wisten niet wat de klus was.
Totdat ze uiteindelijk de opdracht kregen om een explosief te gaan plaatsen.
(Benjamin, officier van justitie:)
Eentje moest filmen en eentje moest het explosief plaatsen.
Dat horen ze allemaal pas op het moment dat het al te laat is.
En het is vrij gebruikelijk dat dit soort uitvragen worden gedaan.
Dat is best wel shockerend.
Je wordt tegenwoordig gevoegd in groepsapps, waar je geen weet van hebt.
Maar er wordt ook gevraagd of je pakketjes kan wegbrengen.
Niet wetende wat voor pakketjes.
Jij denkt als jongere: het zou wel een normaal pakketje zijn.
Maar ook niet voldoende voorlichting gehad,
ook nog veel te jong om bezig te zijn met strafbare feiten.
Ja, en daar maken andere mensen misbruik van.
In deze zaak word ik als officier van justitie, binnen een kwartier
nadat de politie ter plaatsen is, gebeld.
Omdat je dan gelijk samen wil afstemmen: wat gaan we onderzoeken?
Wat niet? Waar hebben we nu mijn toestemming voor nodig?
Het is van belang dat daar snel op wordt gereageerd en dat je snel overleg voert.
Er zijn in dit onderzoek drie personen naar voren gekomen als verdachten.
Daarvan zijn twee minderjarigen die de uitvoerders waren, om het zo te noemen.
Die zijn voor de rechter gebracht en zijn veroordeeld voor hun rol daarbij.
Degene die de jongeren heeft benaderd, die denkt dat ie niet te achterhalen is.
In deze zaak, door de data die is opgevraagd in het buitenland,
wel is achterhaald.
Dus nu ook daarvoor zijn straf moet gaan uitzitten.
Daar bleek uit dat het communiceren over wat er gebeurt op zo'n dag
dat dat plaatsvindt via social media en in dit geval Snapchat.
Dus dan vraag je eigenlijk aan Snapchat om alles wat er op dat moment aan gegevens is
om dat vast te leggen en om dat te bewaren
zodat je dat op een later moment kan inzien als dat nuttig is.
Het wordt gewoon steeds erger.
De kinderen worden natuurlijk echt maximaal blootgesteld aan social media.
Daar is de verleiding het grootst.
Je wil niet weten hoe snel de reactie is van jongeren
dat ze op een bepaald geldbedrag ingaan.
Op het moment dat ze daarop zijn ingegaan, gaat het allemaal zo snel te werk
dat ze op het moment dat ze hebben geantwoord met:
'ja, ik wil graag snel geld verdienen,' of 'ja, ik ga op dat aanbod in,'
eigenlijk al klem zitten.
Bijna iedere jongere van een bepaalde leeftijd kan hiermee in aanraking komen.
Kan er aan worden blootgesteld.
Waardoor het ook sneller gebeurt dat iemand er ja op zegt.
Het wordt zo verleidelijk gemaakt, waardoor het iedereen z'n kind kan zijn.
Zie je dat een jongen op een gegeven moment zich heel anders gaat gedragen,
nerveus wordt, met hele dure spullen te zien is, met twee telefoons loopt,
dan moeten er alarmbellen afgaan.
Zorg dat je in ieder geval in gesprek gaat met iemand die iets voor je kan betekenen.
Zoek je wijkagent op.
Maar zoek wel hulp.
Blijf er niet mee zitten want
alleen op die manier dat we het openbaar en kenbaar maken
kunnen we het doen stoppen.
Want je wilt voorkomen dat ze online geronseld worden.
(Beeldtekst: houdmisdaaduitjebuurt.nl)
Samen alert voor een veilige stad
Het begon met een online bericht waarin werd gevraagd wie er snel geld wilde verdienen voor een niet nader genoemd klusje. "Binnen tien minuten kwam er een persoon aanrijden die twee minderjarige jongens heeft opgehaald," vertelt Mahasin.
De druk van de straat (en online)
Jongeren worden tegenwoordig vooral online verleid. Bijvoorbeeld via groepsapps of andere kanalen waar ze vaak onverwacht in terechtkomen. "Ze horen pas wat de opdracht is op het moment dat het eigenlijk al te laat is," legt officier van justitie Benjamin uit. In dit specifieke geval moest de ene jongen filmen, terwijl de andere het explosief plaatste.
Mahasin vult aan dat jongeren vaak denken dat het om het wegbrengen van normale pakketjes gaat. Zodra ze echter hebben toegezegd dat ze snel geld willen verdienen, zitten ze eigenlijk al klem.
In deze zaken is de samenwerking tussen politie en het Openbaar Ministerie cruciaal. De officier van justitie wordt vaak al binnen een kwartier na de melding betrokken om direct af te stemmen welke opsporingsmiddelen nodig zijn, zoals het vorderen van gegevens bij social media-platforms.
De daders wanen zich online vaak onvindbaar. Maar door data op te vragen in het buitenland, zoals in dit geval bij Snapchat, kunnen ronselaars alsnog worden achterhaald en berecht.
Zie je iets vreemds of verdachts? Dit kun je doen
Het kan iedereens kind overkomen; de blootstelling op social media is immers maximaal. Elke ouder denkt dat hun kind dit nooit zou doen, totdat de politie voor de deur staat. Vertrouw op je intuïtie en let op de volgende signalen:
-
De jongere gaat zich plotseling heel anders of nerveus gedragen.
-
Er is sprake van bezit van opvallend dure spullen.
-
De jongere loopt plotseling met twee telefoons rond.
Blijf niet met je zorgen zitten. Alleen door het bespreekbaar te maken, kunnen we dit stoppen.
-
Politie: Zoek je wijkagent op of ga naar politie.nl.
-
Spoed: Bij direct gevaar, bel altijd 112.